Massale detenties in Oost-Tibet

Tientallen Tibetanen in Kashi-dorp, Dzachukha-gemeente, Sershul-district, Kham, Tibet (Chinees: Kashi Village, Gayixiang, Shiqu County, Garzê Tibetaanse Autonome Prefectuur, Sichuan) protesteerden tegen de start van een goudmijnproject op een locatie bekend als Serkhok (Gouden Vallei), een weidegebied dat door Tibetaanse nomaden wordt gebruikt voor hun veeteelt. Volgens eerste bronnen werden minstens 60 demonstranten gearresteerd, werd de veiligheid verscherpt en werd de communicatie afgesloten.

Volgens lokale bronnen:

• Het Verenigd Front, het bureau voor openbare veiligheid, de gewapende politie en lokale functionarissen sloten het hele Kashi-gebied af kort nadat de arrestaties begonnen.
• Chinese autoriteiten hielden een waarschuwingsbijeenkomst waarin bewoners te horen kregen dat er niet over het incident gesproken mocht worden. Er werd gezegd dat het “nooit naar hogere niveaus of naar de buitenwereld mocht uitlekken”, en dat elke vorm van openbaarmaking als een “ernstig misdrijf” zou worden behandeld.
• Veiligheidstroepen zouden huizen zijn binnengegaan, mobiele telefoons hebben ingenomen en indringende huiszoekingen hebben uitgevoerd.
• Gewapende politie en militairen zouden alle wegen en openbare ruimtes patrouilleren en mensen arresteren zelfs bij vermoedelijke afkeuring van de mijnbouwactiviteiten.
• Er zouden ongeveer 80 Tibetanen zijn vastgehouden, al blijft het exacte aantal onbekend.

VERDERE ACHTERGROND

Dit harde optreden staat niet op zichzelf, maar maakt deel uit van bredere repressie. Eind februari 2024 sloeg de Chinese politie honderden inwoners van Dege County, waaronder monniken uit lokale kloosters, in elkaar en arresteerde hen. Zij protesteerden tegen de bouw van een grote waterkrachtcentrale aan de Drichu-rivier in Kardze (Chinees: Jinsha-rivier, Ganzi) in Oost-Tibet. Hoewel de meeste arrestanten na een maand werden vrijgelaten, bleven verschillende gemeenschapsleiders in de gevangenis of verdwenen.

Op 8 juli 2024 stuurden dertien Speciale Rapporteurs van de Verenigde Naties een brief aan de Chinese regering waarin zij hun zorgen uitten over de mensenrechtelijke gevolgen van het Kamtok-damproject in Dege County. Zij waarschuwden voor “ernstige en onomkeerbare milieu- en klimaatgevolgen” en “onomkeerbare vernietiging van belangrijke culturele en religieuze locaties” als het project zou doorgaan.

Eerder dit jaar werd gemeld dat Gonpo Tsering, de hoofdbeheerder van het Yena-klooster in Wangbuding-gemeente (Dege County), in kritieke toestand lag in een ziekenhuis in Chengdu (Sichuan) na zware marteling in Chinese hechtenis. Hij werd samen met Jamyang Lekshay, de abt van Yena-klooster, gearresteerd tijdens een paramilitair optreden na massale protesten in februari 2024. Volgens bronnen van Radio Free Asia is Gonpo Tsering veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf en werd Yena-klooster bijzonder hard aangepakt, waarbij monniken werden onderworpen aan “gerichte correctie en heropvoeding”.

Grootschalige ontwikkelingsprojecten in Tibet — waaronder dammen, snelwegen en mijnbouw — worden aan Tibetanen opgelegd zonder consultatie of toestemming. Veel van deze projecten bedreigen het milieu, het culturele erfgoed en het leven van de Tibetaanse bevolking, en dienen vooral China’s strategische belangen in grondstoffen en territoriale controle.

LOCATIE

De protesten vonden plaats nabij de Serkhok-vallei (Gouden Vallei) in Kashi-dorp, Dzachukha-gemeente, Sershul-district, Kham, Tibet (Chinees: Kashi Village, Gayixiang, Shiqu County, Garzê Tibetaanse Autonome Prefectuur, Sichuan). De vallei is een traditioneel weidegebied dat door Tibetaanse nomadische herders wordt gebruikt.

WANNEER

Volgens bronnen vond het protest plaats op 5 november 2025, waarna onmiddellijk arrestaties en een volledige afsluiting van het dorp volgden.

Op de avond van 6 november, rond 18:50 uur, begonnen de autoriteiten met wat bewoners omschreven als “systematische huis-aan-huis-arrestaties” in Kashi-dorp. Personen werden vastgehouden en naar Sershul County gebracht voor ondervraging.

WIJ ROEPEN Minister van Buitenlandse zaken Mr. Prévot en de Belgische Ambassadeur in Beijing Mr. Angelet op om

Dringend informatie op te vragen bij de Chinese autoriteiten over de gebeurtenissen in Kashi-dorp sinds november 2025 en China te verzoeken om:

• Alle vastgehouden personen onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten.
• In afwachting van hun vrijlating ervoor te zorgen dat alle Tibetaanse arrestanten toegang hebben tot advocaten en passende medische zorg, en dat hun familieleden of een derde partij naar keuze worden geïnformeerd over hun verblijfplaats en omstandigheden, en beschermd worden tegen marteling of andere mishandeling.
• De rechten op vrijheid van meningsuiting, vergadering en vereniging te erkennen en te respecteren, zodat Tibetanen en anderen vreedzaam hun zorgen kunnen uiten, inclusief kritiek op overheidsbeleid inzake herhuisvesting en relocatie.
• Het recht op vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming te beschermen, evenals het recht op cultureel leven en toegang tot juridische en administratieve procedures, inclusief verhaal en genoegdoening.

Daarnaast:

• Dringend publieke verklaringen af te leggen waarin zorgen worden geuit over de arrestaties en de voortdurende situatie, en deze zorgen via alle beschikbare kanalen te delen.
• Onmiddellijk betekenisvolle en onbelemmerde toegang tot Kashi-dorp te vragen om de huidige situatie te beoordelen, inclusief verzoeken om detentiecentra te bezoeken.

MEER INFORMATIE

1. Wall Street Journal, 12 december 2025 — “Tibetan Activists Say China Has Detained Protesters Who Staged Rare Act of Defiance”
2. Phayul, 16 december 2025 — “Around 80 Tibetans detained after protest against illegal gold mining in Kham Zachuka”
3. International Tibet Network, 6 september 2024 — “UN experts warn of ‘irreversible destruction’ in Tibet if Chinese dam project goes ahead”
4. Tibet Watch, oktober 2025 — “Fears for respected Tibetan monk hospitalised after torture”