Een gerespecteerd religieus en maatschappelijk leider

Choktrul Dorje Ten Rinpoche is een gerespecteerde Tibetaanse boeddhistische leraar uit Golog, in de Tibetaanse provincie Amdo. Als erkende Rinpoche en abt van het Osel Thegchok Chokhorling-klooster speelde hij jarenlang een belangrijke rol in het religieuze, sociale en culturele leven van zijn regio.

Naast zijn religieuze werk zette hij zich actief in voor onderwijs, armoedebestrijding en de ontwikkeling van de lokale gemeenschap. Hij stond bekend als iemand die gezinnen financieel ondersteunde, jongeren kansen bood en zich onvermoeibaar inzette voor het behoud van de Tibetaanse taal, cultuur en religieuze tradities. Ook binnen officiële lokale bestuursorganen vervulde hij verschillende functies, wat zijn brede maatschappelijke waardering onderstreepte.

Een school voor taal, cultuur en vakopleiding

In 2010 richtte Choktrul Dorje Ten Rinpoche de Dorje Ten Ethnic Vocational and Technical High School op in Chikdril (Jiuzhi). De school groeide uit tot een van de belangrijkste Tibetaanse onderwijsinstellingen in de regio.

Leerlingen kregen er niet alleen algemeen onderwijs, maar ook les in de Tibetaanse taal, traditionele geneeskunde, thangka-schilderkunst, muziek, traditionele ambachten, toerisme en andere onderdelen van de Tibetaanse cultuur. Vrijwel alle vakken werden in het Tibetaans gegeven.

Door de jaren heen studeerden duizenden jongeren af aan de school. Velen vonden werk of zetten hun studies verder aan hogescholen en universiteiten. De school werd jarenlang officieel erkend en bezocht door lokale overheidsinstanties, die het project aanvankelijk zelfs ondersteunden.

Plotseling verdwenen

Rond 4 december 2025 werd Choktrul Dorje Ten Rinpoche door Chinese autoriteiten in hechtenis genomen terwijl hij alleen onderweg was van zijn klooster naar zijn woning.

Sindsdien ontbreekt elk officieel nieuws over zijn lot. De autoriteiten hebben nooit meegedeeld waar hij wordt vastgehouden, welke veiligheidsdienst verantwoordelijk is voor zijn detentie of waarvan hij precies wordt verdacht.

Volgens lokale bronnen zou hij "onder onderzoek" staan, een term die in China vaak wordt gebruikt voor langdurige detentie zonder formele aanklacht, zonder toegang tot een advocaat en zonder contact met familie.

Daarnaast zouden lokale autoriteiten bewoners uit de omgeving hebben gewaarschuwd om niet over zijn zaak te spreken. Daardoor is het bijzonder moeilijk om betrouwbare informatie te verkrijgen over zijn gezondheid of verblijfplaats. De aanhoudende geheimhouding vergroot de bezorgdheid over zijn veiligheid en het risico op foltering of andere vormen van mishandeling.

Al langer geviseerd

De verdwijning van Choktrul Dorje Ten Rinpoche kwam niet volledig onverwacht.

Vanwege zijn grote maatschappelijke invloed en zijn inzet voor Tibetaanse taal en cultuur stond hij al jarenlang onder toezicht van de Chinese autoriteiten. In november 2024 werd hij al eens korte tijd vastgehouden. Na zijn vrijlating mocht hij de provincie Qinghai niet meer verlaten en bleef hij onder streng toezicht.

Zijn verdwijning eind 2025 lijkt dan ook een verdere escalatie van de druk op Tibetaanse religieuze leiders, onderwijzers en instellingen die zich inzetten voor het behoud van de Tibetaanse identiteit.

Waarom schrijven?

Choktrul Dorje Ten Rinpoche heeft zich zijn hele leven vreedzaam ingezet voor onderwijs, religie en het behoud van de Tibetaanse taal en cultuur. Toch verdween hij zonder openbare aanklacht, zonder eerlijk proces en zonder dat zijn familie weet waar hij wordt vastgehouden.

Zijn zaak staat symbool voor de toenemende repressie tegen Tibetaanse religieuze leiders, onderwijsinstellingen en initiatieven die de Tibetaanse taal en identiteit levend houden.

Door een kaart of brief te sturen laat je de Chinese autoriteiten weten dat Choktrul Dorje Ten Rinpoche niet vergeten is. Internationale aandacht vergroot de druk om zijn verblijfplaats bekend te maken, zijn rechten te respecteren en hem vrij te laten indien hij enkel wordt vastgehouden omdat hij vreedzaam gebruikmaakte van zijn fundamentele mensenrechten.